Volwassenenonderwijs stabieler dan gedacht

Margriet Bos · 2026-05-08

De inschrijvingen in het volwassenenonderwijs dalen minder sterk dan verwacht. Sterker nog, voor knelpuntopleidingen zien we zelfs een stijging. Dat is goed nieuws voor de sector. Laten we eens kijken wat er precies aan de hand is. ### Wat zeggen de cijfers? Uit recente gegevens blijkt dat de daling van het aantal inschrijvingen in het volwassenenonderwijs veel kleiner is dan voorspeld. Waar experts een flinke teruggang verwachtten, valt het nu mee. Vooral opleidingen die gericht zijn op knelpuntberoepen – denk aan techniek, zorg en IT – trekken meer studenten. - Knelpuntopleidingen: een stijging van 5% in het afgelopen halfjaar. - Algemene volwasseneneducatie: een lichte daling van 2%, maar minder dan de verwachte 8%. - Online cursussen: populairder dan ooit, met een groei van 12%. Deze cijfers laten zien dat mensen bereid zijn te investeren in hun toekomst, vooral als het gaat om banen met veel vraag. ### Waarom stijgen knelpuntopleidingen? Er zijn een paar duidelijke redenen waarom juist deze opleidingen populair zijn. Ten eerste is er een directe link met de arbeidsmarkt. Werkgevers zoeken horendol naar personeel in sectoren zoals techniek, zorg en logistiek. Wie een certificaat of diploma haalt in een knelpuntberoep, heeft vaak binnen een paar weken een baan. Daarnaast spelen overheidsinitiatieven een rol. Zo zijn er subsidies beschikbaar voor werkzoekenden en zij-instromers. Denk aan het STAP-budget of regionale regelingen. Dat maakt de drempel een stuk lager. > "Het is bemoedigend om te zien dat volwassenen de weg naar scholing weten te vinden, zelfs in onzekere tijden." – Margriet Bos, expert sociaal-culturele vorming. ### De rol van online cursussen Online cursussen zijn niet meer weg te denken uit het volwassenenonderwijs. Ze bieden flexibiliteit, wat voor veel werkende volwassenen een uitkomst is. Je kunt studeren wanneer het jou uitkomt, of dat nu 's avonds is of in het weekend. Bovendien zijn online cursussen vaak goedkoper dan traditionele klassikale trainingen. Een gemiddelde online cursus kost tussen de €150 en €500, terwijl een fysieke opleiding al snel €1.000 of meer kan zijn. Dat scheelt. Toch blijft persoonlijk contact belangrijk. Veel aanbieders combineren daarom online modules met fysieke bijeenkomsten. Een hybride aanpak, zeg maar. ### Wat betekent dit voor de sector? Voor professionals in sociaal-culturele vorming en volwassenenonderwijs is dit een signaal om in te spelen op trends. De vraag naar knelpuntopleidingen gaat niet zomaar weg. Sterker, met de vergrijzing en technologische veranderingen wordt die alleen maar groter. Het is slim om aanbod te ontwikkelen dat aansluit bij wat de markt vraagt. Denk aan korte, praktijkgerichte cursussen van een paar weken. Of aan modules die stapelbaar zijn naar een volledig diploma. Ook samenwerking met werkgevers loont. Bedrijven zijn vaak bereid mee te betalen aan opleidingen als ze zeker weten dat er personeel uit komt. Dat is een win-winsituatie. ### Tot slot De cijfers laten zien dat volwassenenonderwijs veerkrachtig is. Het daalt misschien iets, maar niet zo hard als gevreesd. En voor knelpuntopleidingen is er zelfs groei. Dat geeft hoop voor de toekomst. Blijf als professional in de sector dus vooral inzetten op relevante, toegankelijke scholing. Of het nu online of offline is, het belangrijkste is dat mensen zich kunnen blijven ontwikkelen. Want dat is waar het uiteindelijk om draait.