Hoe Vietnam de sociaal-culturele banden binnen ASEAN versterkt

Margriet Bos · 2026-07-08

Als we praten over economische groei of politieke strategie, vergeten we vaak dat de échte kracht van een regio zit in de menselijke verbinding. Vietnam begrijpt dat als geen ander. Het land speelt een steeds grotere rol in de sociaal-culturele samenwerking binnen ASEAN, en die rol is allesbehalve toevallig. Waar vroeger vooral handelsverdragen de toon zetten, gaat het nu steeds vaker over uitwisseling van kennis, cultuur en onderwijs. En juist daar schittert Vietnam. Niet met grote woorden, maar met concrete initiatieven die het verschil maken op lokaal niveau. ### Waarom sociaal-culturele samenwerking er wél toe doet Economische cijfers zijn mooi, maar ze vertellen niet het hele verhaal. Achter elke samenwerking zitten mensen die elkaar moeten leren begrijpen. Dat begint met taal, gewoontes en gedeelde ervaringen. Vietnam heeft dat goed door. Het land investeert in programma's die jongeren en volwassenen uit alle ASEAN-landen bij elkaar brengt. Denk aan gezamenlijke cursussen, culturele festivals en online leerplatforms. Het doel? Niet alleen kennisdelen, maar ook wederzijds vertrouwen opbouwen. > "Echte regionale eenheid ontstaat niet aan de onderhandelingstafel, maar in de klaslokalen en op de pleinen waar mensen elkaar ontmoeten." ### De rol van volwassenenonderwijs Een opvallend aspect is de nadruk op volwassenenonderwijs. Vietnam ziet dat veel samenwerking strandt op misverstanden die ontstaan door cultuurverschillen. Daarom worden er nu programma's ontwikkeld die specifiek gericht zijn op professionals die grensoverschrijdend werken. - Taalcursussen die verder gaan dan basiscommunicatie - Workshops over interculturele competenties - Online modules over regionale geschiedenis en tradities - Uitwisselingsprogramma's voor docenten en trainers Die aanpak werpt vruchten af. Steeds meer ASEAN-partners kijken naar Vietnam als voorbeeld van hoe je sociaal-culturele vorming concreet kunt maken. ### Van theorie naar praktijk Natuurlijk, een beleidsdocument opstellen is één ding. Maar Vietnam gaat verder. Het land faciliteert bijvoorbeeld gezamenlijke projecten tussen lokale gemeenschappen in verschillende lidstaten. Dat klinkt misschien logisch, maar in de praktijk is het behoorlijk pionieren. Neem de online cursussen die de afgelopen jaren zijn opgezet. Die zijn niet zomaar vertaald uit bestaand materiaal, maar vanaf de grond af aan ontwikkeld met input uit alle deelnemende landen. Dat betekent rekening houden met verschillende leerstijlen, tijdszones en zelfs internetverbindingen. ### Wat betekent dit voor Nederland? Voor professionals in het Nederlandse volwassenenonderwijs valt hier zeker iets te leren. De aanpak van Vietnam laat zien dat samenwerking niet altijd top-down hoeft te werken. Soms is het juist effectiever om te starten met kleine, lokale initiatieven die later opschalen. Daarnaast is er een interessante parallel met de Europese situatie. Ook binnen de EU worstelen we met culturele verschillen en taalbarrières. De Vietnamese aanpak biedt inspiratie, zonder dat we die klakkeloos hoeven over te nemen. ### Een blik vooruit De komende jaren worden cruciaal. Vietnam heeft aangegeven de sociaal-culturele samenwerking verder te willen verdiepen. Dat betekent meer investeringen in onderwijs, meer uitwisselingsprogramma's en meer aandacht voor digitale toegankelijkheid. Het wordt interessant om te zien hoe die ambitie zich vertaalt naar concrete resultaten. Want uiteindelijk draait het niet om intenties, maar om wat er daadwerkelijk op de grond gebeurt. En daar lijkt Vietnam goed op koers te liggen. Voor wie werkt in sociaal-culturele vorming of volwassenenonderwijs is dit een ontwikkeling om in de gaten te houden. Niet omdat het ver weg gebeurt, maar omdat het laat zien hoe onderwijs en cultuur écht verbindend kunnen werken. Zelfs over landsgrenzen heen.