Terug naar je kinderlijk leerinstinct volgens Syntra-directeur

Margriet Bos · 2026-03-29

Olivier De Greve, de nieuwe directeur van Syntra, heeft een frisse wind door het volwassenenonderwijs laten waaien. Zijn boodschap? We moeten opnieuw leren leren. En dan bedoelt hij niet de droge stof uit boeken, maar dat pure, nieuwsgierige gevoel dat we als kind hadden. Dat instinct dat je zomaar ergens induikt, gewoon omdat het je interesseert. Het is een gedachte die blijft hangen. Want laten we eerlijk zijn, voor de meeste volwassenen voelt leren vaak als een verplichting. Iets wat moet voor je werk, voor een diploma, voor die volgende stap. De lol, de verwondering, die is er vaak al lang uit. ### Waarom verliezen we dat plezier? Het antwoord is eigenlijk best logisch. Het leven wordt serieuzer. Er komen verantwoordelijkheden, rekeningen, deadlines. Leren wordt functioneel. Je volgt een cursus omdat je een specifieke vaardigheid nodig hebt, niet omdat het onderwerp je gewoon fascineert. Het systeem zelf, met zijn leerplannen en toetsen, wakkert dat gevoel vaak ook niet aan. Het draait om resultaat, niet om het proces. Maar wat als we dat kunnen omdraaien? Wat als we het systeem zo kunnen inrichten dat het die natuurlijke nieuwsgierigheid weer aanwakkert? Dat is precies waar De Greve naartoe wil. Hij ziet een toekomst waarin volwassenenonderwijs minder gaat over het vinkje bij ‘behaald’ en meer over de reis ernaartoe. ### Hoe pakken we dat praktisch aan? Het begint met een andere mindset, zowel bij aanbieders als bij cursisten. Syntra kijkt bijvoorbeeld naar: - Meer speelse, experimentele leervormen. Denk aan workshops waar je mag falen, in plaats van colleges waar je alleen maar luistert. - Leertrajecten die zich aanpassen aan persoonlijke interesses, in plaats van een star curriculum voor iedereen. - Een focus op het ‘waarom’. Waarom wil je dit leren? Wat vind je er leuk aan? Dat motiveert veel meer dan een certificaat alleen. Het gaat erom de druk eraf te halen. Leren mag weer leuk zijn. Het mag gaan over ontdekken, niet alleen over presteren. Zoals De Greve het zegt: “We moeten weer op zoek naar dat kinderlijk leerinstinct.” Dat is geen zweverig ideaal, het is een noodzaak voor een leven lang leren dat ook echt vol te houden is. ### De rol van online cursussen Hier ligt ook een enorme kans voor online leren. Juist omdat je thuis, in je eigen tempo, kunt duiken in onderwerpen die je echt interesseren. Zonder de blikken van klasgenoten, zonder het gevoel dat je ‘moet’. De uitdaging is om die online ervaring net zo rijk en boeiend te maken als de nieuwsgierigheid die het moet voeden. Het moet meer zijn dan alleen filmpjes kijken en quizjes maken. Voor professionals in het sociaal-culturele werk en volwasseneneducatie is dit een belangrijk gesprek. Hoe faciliteren wij dit? Hoe creëren we ruimte voor die verwondering in onze programma's? Het vraagt om moed om los te laten en te vertrouwen op het natuurlijke leerproces van mensen. Uiteindelijk draait het om een simpele maar krachtige verschuiving: van leren omdat het moet, naar leren omdat je het wilt. En dat begint bij jezelf. Waar was jij als kind nieuwsgierig naar? Waar kun je die vonk nu weer aanwakkeren? Het antwoord op die vraag is misschien wel het begin van je leukste leeravontuur in jaren.