Terug naar je kinderlijk leerinstinct volgens Syntra-directeur

Margriet Bos · 2026-03-29

Olivier De Greve, de nieuwe directeur van Syntra, heeft een frisse wind door het volwassenenonderwijs laten waaien. Zijn boodschap? We moeten opnieuw leren zoals kinderen dat doen. Dat betekent: nieuwsgierig zijn, experimenteren en vooral plezier hebben in het leren. Het klinkt misschien eenvoudig, maar in de praktijk vergeten we dat vaak. Volwassenen leren vaak vanuit verplichting. Een diploma halen, een promotie krijgen, een nieuwe vaardigheid voor werk. Maar wat als leren gewoon leuk zou kunnen zijn? ### Waarom verliezen we ons speelse leerinstinct? Als kinderen zijn we van nature leergierig. We stellen eindeloos vragen, proberen dingen uit en vallen weer op. Er zit geen oordeel aan vast. Maar ergens op weg naar volwassenheid verliezen we dat. We worden bang om fouten te maken. Bang om dom over te komen. Bang om te falen. De Greve ziet dit dagelijks in het volwassenenonderwijs. Mensen komen binnen met een bepaalde druk. Ze moeten iets leren, en snel ook. Die druk smoort de natuurlijke leergierigheid. Het wordt een moetje in plaats van een avontuur.  ### Hoe vinden we dat instinct terug? Volgens De Greve begint het bij een andere mindset. We moeten leren zien als een ontdekkingsreis, niet als een race naar een eindpunt. Dat vraagt om een andere aanpak in het onderwijs. Meer ruimte voor experiment. Meer waardering voor het proces, niet alleen het resultaat. - Focus op nieuwsgierigheid in plaats van prestatiedruk - Creëer een veilige omgeving waar fouten maken mag - Zie leren als een continu proces, niet als een eenmalige gebeurtenis - Integreer speelse elementen in het leerproces Het gaat er niet om dat we allemaal weer gaan kleien of vingerverven. Het gaat om de houding erachter. Die open, onderzoekende houding die kinderen van nature hebben. ### Wat betekent dit voor sociaal-culturele vorming? Voor professionals in sociaal-culturele vorming is deze visie extra relevant. Jullie werken vaak met mensen die al jaren niet meer hebben 'geleerd' in formele zin. Die misschien zelfs een beetje bang zijn geworden voor onderwijs. Door dat kinderlijk leerinstinct aan te spreken, maak je leren weer toegankelijk. Minder intimiderend. Meer uitnodigend. Het wordt iets wat je doet omdat het leuk is, niet omdat het moet. "We moeten af van het idee dat leren alleen serieus en formeel kan zijn," zegt De Greve. "Soms leer je het meest wanneer je speelt, experimenteert en gewoon nieuwsgierig bent." Die uitspraak vat zijn visie perfect samen. Het gaat niet om minder serieus leren, maar om serieus ruimte maken voor speelsheid in het leren. ### Praktische toepassingen voor professionals Hoe vertaal je dit naar je dagelijkse werk? Begin klein. Introduceer speelse elementen in je cursussen of workshops. Laat mensen experimenteren zonder direct te oordelen. Creëer ruimte voor vragen die 'off-topic' lijken. Misschien wel het belangrijkste: wees zelf het voorbeeld. Toon je eigen nieuwsgierigheid. Sta open voor nieuwe methoden. Erken wanneer je iets niet weet. Dat maakt leren menselijk en toegankelijk. Online cursussen bieden hier trouwens unieke kansen. Je kunt gemakkelijker experimenteren met formats, gamification en interactieve elementen. De drempel om iets uit te proberen is lager dan in een traditioneel klaslokaal. ### De toekomst van volwassenenonderwijs De visie van De Greve past bij een bredere trend in onderwijsland. We zien een verschuiving van kennisoverdracht naar leerervaring. Van docentgestuurd naar deelnemergestuurd. Van lineair naar organisch. Voor Syntra betekent dit concreet: meer aandacht voor de leerbeleving. Meer ruimte voor persoonlijke leerroutes. Meer waardering voor informeel leren. Het gaat niet alleen om wat je leert, maar vooral om hoe je leert. Die shift is niet altijd makkelijk. Het vraagt om aanpassingen in curriculum, didactiek en zelfs beoordeling. Maar volgens De Greve is het essentieel. Want alleen wanneer leren weer plezierig wordt, blijven mensen het ook op de lange termijn volhouden. En dat is precies waar sociaal-culturele vorming om draait: mensen helpen groeien, ontwikkelen en hun potentieel realiseren. Niet door dwang, maar door inspiratie. Niet door druk, maar door plezier. Dus de volgende keer dat je een cursus ontwikkelt of een workshop geeft, vraag jezelf dan af: hoe kan ik dat kinderlijk leerinstinct aanwakkeren? Hoe maak ik leren weer een avontuur? Het antwoord op die vragen zou weleens het verschil kunnen maken tussen verplichte deelname en enthousiaste participatie.