Promovendi in sociale wetenschappen: zo pak je hun opleiding écht aan

Margriet Bos · 2026-10-17

### Waarom de opleiding van promovendi aandacht verdient Promovendi in de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen staan voor een flinke uitdaging. Ze moeten origineel onderzoek doen, publiceren en lesgeven, vaak zonder goede begeleiding. Volgens recente inzichten uit Vietnam – ja, ook daar worstelen ze met dezelfde vragen – is er dringend behoefte aan verbetering. Niet omdat promovendi niet goed zijn, maar omdat het systeem hen soms in de steek laat. ### Het probleem zit vaak in de begeleiding Veel promovendi krijgen te weinig tijd van hun supervisor. Die heeft het druk met eigen onderzoek en administratie. Gevolg: studenten voelen zich verloren en doen er langer over dan nodig. Onderzoek wijst uit dat een goede match tussen promovendus en begeleider het verschil maakt. Denk aan duidelijke afspraken, regelmatige feedback en wederzijds vertrouwen. Zonder dat wordt promoveren een eenzame strijd. ### Wat werkt volgens experts? - **Gestructureerde begeleiding**: minstens één vast overleg per maand, met een agenda en verslag. - **Training in onderzoeksvaardigheden**: niet alleen methoden, maar ook academisch schrijven en presenteren. - **Peer support**: intervisiegroepen waarin promovendi ervaringen uitwisselen. - **Loopbaanoriëntatie**: want niet iedereen wordt hoogleraar. Praat op tijd over alternatieven. > “Een promovendus is geen leerling, maar een beginnende collega. Behandel hen ook zo.” – Margriet Bos ### Online cursussen als oplossing Een van de meest veelbelovende ontwikkelingen is het gebruik van online cursussen. Die zijn flexibel, vaak betaalbaar (denk aan €50 tot €200 per module) en toegankelijk voor iedereen. Vooral in de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen, waar veel promovendi naast hun studie werken, is dat een uitkomst. Je kunt leren wanneer het jou uitkomt, zonder te reizen. Toch is online niet zaligmakend. Persoonlijk contact blijft belangrijk. De kunst is om het beste van beide te combineren: online modules voor kennisoverdracht, en fysieke bijeenkomsten voor discussie en netwerken. ### Een cultuurverandering nodig Uiteindelijk draait het niet alleen om cursussen of regels. Het gaat om de cultuur binnen universiteiten. Promovendi moeten serieus genomen worden als onderzoekers in opleiding. Dat betekent: realistische verwachtingen, heldere criteria en een veilige omgeving om fouten te maken. Pas dan kun je echt spreken van verbetering. Wil je hiermee aan de slag? Begin klein. Kijk eens naar de begeleidingsstructuur binnen jouw afdeling. Of overweeg een online cursus voor je promovendi. Elke stap telt.