Net zero: hoe ver zijn we echt met groene vaardigheden?

Margriet Bos · 2026-11-03

### Groene vaardigheden in opkomst, maar het tempo ligt te laag Je hoort steeds vaker over de energietransitie. Maar wist je dat het aantal mensen dat wordt opgeleid in groene vaardigheden stijgt? Uit nieuw onderzoek van Learning and Work Institute, in opdracht van NOCN Group, blijkt dat de vraag naar deze vaardigheden toeneemt. Overheden hebben strategieën opgesteld om de overgang naar net zero te ondersteunen. Toch is er een probleem: de huidige deelname aan training, de kwalificatieroutes en de paraatheid van de beroepsbevolking schieten tekort om de klimaatdoelen te halen. ### Gemengde gevoelens onder het publiek Hoe kijken mensen zelf aan tegen groene banen? De meningen zijn verdeeld. De meesten hebben nog nooit gehoord van 'groene vaardigheden'. En een grote groep wil helemaal niet werken in sectoren die essentieel zijn voor de decarbonisatie. Degenen die al in deze sectoren werken, geven vaker aan dat ze groene vaardigheden missen dan dat ze die bezitten. Een aanzienlijke minderheid van hen heeft ook geen zin om die vaardigheden te leren. En degenen die wel willen, kiezen vaak trainingsroutes die niet aansluiten bij wat de industrie nodig heeft. ### De uitdagingen per sector Net zero in 2050 betekent miljoenen huizen isoleren, schone energie-infrastructuur bouwen en elektrische voertuigen produceren en onderhouden. Dit vereist dat mensen de juiste vaardigheden hebben, op de juiste plek wonen en op het juiste moment beschikbaar zijn. Het rapport richt zich op drie missie-kritische sectoren: bouw, schone energie en koolstofarm transport. In deze sectoren moet nog veel gebeuren. ### Wat is er nodig? Om de reis naar net zero te versnellen, zijn er volgens het rapport verschillende acties nodig: - Versterk technisch en beroepsonderwijs. - Schaal de deelname aan opleidingsroutes op. - Verzamel betere data over hoe vacatures aansluiten bij de vraag. - Trek starters en zij-instromers aan in groene sectoren. - Investeer meer in de vaardigheden van bestaande werknemers. > "De weg naar net zero is niet alleen een technische uitdaging, maar vooral een kwestie van mensen en vaardigheden." ### De rol van volwasseneneducatie Binnen het volwassenenonderwijs en de sociaal-culturele vorming ligt een belangrijke taak. We moeten volwassenen niet alleen informeren over groene vaardigheden, maar hen ook motiveren en de juiste opleidingspaden bieden. Online cursussen kunnen daarbij een laagdrempelige oplossing zijn. Denk aan korte modules over energiebesparing, circulaire economie of installatietechnieken. Zo maken we de transitie concreet en bereikbaar voor iedereen. ### Conclusie De weg naar net zero is nog lang. Hoewel er vooruitgang is, is het aanbod van trainingen en de bereidheid om groene vaardigheden te leren nog niet op peil. Het is aan ons allemaal – beleidsmakers, onderwijsinstellingen en werkgevers – om hier werk van te maken. Wil je meer weten? Duik in het volledige rapport en ontdek hoe jij kunt bijdragen aan een groene toekomst.