Net zero: waar staan we echt met groene vaardigheden?

Margriet Bos · 2026-11-03

De weg naar net zero is een enorme klus. We hebben huizen te isoleren, zonnepanelen en windmolens te plaatsen, en elektrische auto's te bouwen en onderhouden. Maar heb je er weleens bij stilgestaan wie dat allemaal moet doen? Nieuw onderzoek van Learning and Work Institute, in opdracht van NOCN Group, laat zien dat er steeds meer mensen worden opgeleid in groene vaardigheden. Dat klinkt goed, toch? Maar er zit een addertje onder het gras. ### De vraag naar groene vaardigheden groeit, maar het aanbod blijft achter Uit het onderzoek blijkt dat steeds meer mensen een training volgen in groene vaardigheden en groene banen. De vraag naar deze vaardigheden neemt toe en overheden hebben strategieën opgesteld om de overgang naar een koolstofarme economie te ondersteunen. Maar ondanks deze positieve ontwikkeling, blijft de daadwerkelijke deelname aan trainingen, de beschikbaarheid van kwalificatietrajecten en de paraatheid van de beroepsbevolking ver achter bij wat nodig is om net zero te bereiken. Het is alsof we een marathon willen lopen, maar nog steeds aan het trainen zijn voor een 5 kilometer. ### Gemengde gevoelens onder het publiek Wat blijkt verder? Het publiek is nog niet echt warm aan het maken voor groene banen. De meesten hebben nog nooit gehoord van 'groene vaardigheden'. En de meesten willen niet werken in sectoren die essentieel zijn voor de energietransitie, zoals hernieuwbare energie of isolatie. Degenen die al in deze sectoren werken, geven vaker aan dat ze juist een gebrek aan groene vaardigheden hebben dan dat ze die bezitten. En een flink deel van hen heeft ook helemaal geen zin om die vaardigheden nog te leren. Dat is best zorgwekkend. Want juist zij zijn de mensen die we nodig hebben om de omslag te maken. ### De kloof tussen vraag en aanbod wordt groter Mensen die wél interesse hebben om in deze sectoren te werken, kiezen vaak voor opleidingsroutes die niet aansluiten bij wat de industrie nodig heeft. Dat is zonde, want zo blijft er een mismatch bestaan tussen wat mensen leren en wat bedrijven zoeken. Om net zero in 2050 te halen, moeten we miljoenen huizen isoleren, schone energie-infrastructuur bouwen en elektrische voertuigen produceren en onderhouden. Dat vereist dat mensen de juiste vaardigheden hebben, op de juiste plek wonen en op het juiste moment beschikbaar zijn. Het onderzoek richt zich op drie cruciale sectoren: bouw, schone energie en koolstofarm transport. ### Wat moet er gebeuren? Volgens het rapport is het versnellen van de weg naar net zero alleen mogelijk als we flink investeren in technisch en beroepsonderwijs. Concreet betekent dat: - Meer mensen laten instromen in opleidingstrajecten die aansluiten bij de vraag. - Betere gegevens verzamelen over hoe het aantal banen zich verhoudt tot de vraag. - Sectoren die essentieel zijn voor de groene transitie aantrekkelijker maken voor nieuwkomers en mensen die willen omscholen. - Werkgevers stimuleren om meer te investeren in de vaardigheden van hun huidige medewerkers. Kortom, we zijn op de goede weg, maar we zijn er nog lang niet. De ambitie is er, de strategieën zijn er, maar de uitvoering moet sneller en gerichter. Anders halen we die net zero-doelstelling voor 2050 nooit. Wil je meer weten over dit onderzoek? Het volledige rapport is beschikbaar via de kanalen van Learning and Work Institute.