Minister Demir moet positief verhaal brengen over volwassenenonderwijs

Margriet Bos · 2026-01-23

Het debat over besparingen in het volwassenenonderwijs laait weer op. En dit keer is het de politieke partij Vooruit die de handschoen oppakt. Ze roepen minister Demir op om eindelijk met een positief toekomstverhaal te komen. Want laten we eerlijk zijn, het gaat hier niet alleen over cijfers op een begroting. Het gaat over mensen, over kansen, en over de toekomst van onze samenleving. ### Waarom dit gesprek nu gevoerd moet worden Je voelt het in de sector. Er hangt een zekere vermoeidheid in de lucht. Jarenlang praten over bezuinigingen, over hervormingen, over 'efficiënter werken'. Het heeft zijn tol geëist. Professionals in het sociaal-culturele vormingswerk en het volwassenenonderwijs vragen zich af: waar gaan we naartoe? Wat is de visie? Ze snakken naar duidelijkheid en, nog belangrijker, naar erkenning voor het cruciale werk dat ze doen. Het is niet moeilijk om te begrijpen waarom. Denk even mee. Volwassenenonderwijs gaat over tweede kansen. Over iemand die op latere leeftijd alsnog een diploma wil halen. Over nieuwkomers die onze taal leren. Over mensen die zich willen omscholen voor een nieuwe carrière. Dat is geen luxe, dat is de ruggengraat van een veerkrachtige samenleving. ### De druk op online cursussen en vorming En dan hebben we het nog niet eens over de opkomst van online cursussen gehad. Die ontwikkeling is natuurlijk fantastisch. Het maakt leren toegankelijker en flexibeler. Maar het stelt de traditionele aanbieders ook voor enorme uitdagingen. Hoe blijf je relevant? Hoe zorg je voor kwaliteit in een digitale omgeving? En, misschien wel de grootste vraag: hoe financier je dit allemaal? - Investeren in digitale infrastructuur kost geld. - Het opleiden van docenten voor online lesgeven kost geld. - Het ontwikkelen van boeiend en effectief online materiaal kost geld. Bezuinigen op het moment dat je juist moet investeren in innovatie, dat voelt als de verkeerde keuze. Het is alsof je de brandweer vraagt om water te besparen terwijl het huis in brand staat. ### Wat bedoelt Vooruit met een 'positief verhaal'? Dat is de kern van de oproep van Vooruit. Ze willen niet alleen horen wat er *niet* kan vanwege besparingen. Ze willen een visie horen. Een verhaal over waar we over vijf jaar willen staan. Hoe ziet het volwassenenonderwijs van de toekomst eruit? Hoe versterken we de sociaal-culturele vorming in wijken en gemeenschappen? Zoals een betrokken professional het onlangs verwoordde: "We zijn moe van het overleven. We willen weer bouwen." Die zin blijft me bij. Het vat perfect samen waar het om draait. Het veld heeft behoefte aan een stip aan de horizon. Aan een gedeeld doel waar we samen naartoe kunnen werken. Dat geeft energie. Dat motiveert. Dat trekt ook nieuwe mensen aan voor dit vitale werk. ### De bal ligt nu bij de minister De oproep is dus duidelijk. Minister Demir heeft de kans om het gesprek te veranderen. Om te verschuiven van 'bezuinigen om te bezuinigen' naar 'investeren met een doel'. Het gaat erom de waarde van levenslang leren opnieuw te definiëren en centraal te stellen in het beleid. Want uiteindelijk gaat het hier niet om een kostenpost. Het gaat om een investering. Een investering in sociale cohesie, in economische weerbaarheid, en in persoonlijke groei. Dat verhaal verdient het om verteld te worden. En volgens velen is het daar nu, meer dan ooit, hoog tijd voor. De sector staat klaar. Ze wachten op een teken dat ze gehoord worden, en dat er samen naar een betere toekomst gewerkt kan worden.