Limburgs onderzoek: studenten met vreemde naam krijgen helft minder kansen

Margriet Bos · 2026-03-20

Het is een ongemakkelijke waarheid waar we niet langer omheen kunnen. Recent onderzoek uit Limburg toont aan dat studenten met een buitenlands klinkende naam aanzienlijk minder positieve reacties krijgen bij sollicitaties. We hebben het over een verschil van maar liefst vijftig procent. Dat zet je toch aan het denken, niet? Terwijl we in Nederland vaak denken dat we best wel tolerant zijn, blijkt de praktijk soms anders. Het onderzoek laat zien dat vooroordelen nog steeds een grote rol spelen in ons onderwijs en op de arbeidsmarkt. ### Wat het onderzoek precies aantoont Onderzoekers stuurden identieke sollicitaties uit naar verschillende onderwijsinstellingen. Het enige verschil? De namen van de fictieve studenten. Sommige namen klonken typisch Nederlands, andere hadden een duidelijk buitenlandse oorsprong. De resultaten zijn confronterend: - Studenten met Nederlandse namen kregen twee keer zoveel positieve reacties - Dezelfde cv's, dezelfde kwalificaties - alleen de naam was anders - Dit patroon kwam terug bij verschillende soorten onderwijsinstellingen Je zou bijna zeggen: het is alsof je met één hand op je rug moet vechten voordat de wedstrijd überhaupt begint. ### Waarom dit ons allemaal aangaat Nu denk je misschien: ik ben geen student meer, dus dit raakt mij niet direct. Maar dat is een misvatting. Discriminatie in het onderwijs heeft gevolgen voor onze hele samenleving. Talent gaat verloren, kansen worden niet benut, en de sociale cohesie brokkelt af. Voor professionals in sociaal-culturele vorming en volwassenenonderwijs is dit onderzoek extra relevant. Wij werken dagelijks met diverse groepen. Wij zien de gevolgen van deze ongelijke behandeling in onze klaslokalen en cursusruimtes. Een deelnemer in een van mijn cursussen zei het laatst treffend: "Het voelt alsof je altijd moet bewijzen dat je goed genoeg bent, terwijl anderen dat bewijs al bij voorbaat krijgen." ### Wat kunnen we hieraan doen? Het goede nieuws is: bewustwording is de eerste stap. Nu we weten dat dit speelt, kunnen we er iets aan doen. Online cursussen en trainingen bieden hierbij uitkomst. Ze zijn toegankelijk, vaak betaalbaarder dan traditioneel onderwijs, en kunnen specifiek ingaan op thema's als diversiteit en inclusie. Enkele praktische suggesties: - Anoniem solliciteren invoeren bij onderwijsinstellingen - Bewustwordings-trainingen voor docenten en begeleiders - Meer diversiteit in lesmateriaal en voorbeelden - Mentorschapsprogramma's voor studenten met migratieachtergrond Het kost moeite, dat geef ik toe. Maar de investering is het waard. Want als we echt geloven in gelijke kansen, dan moeten we die ook creëren. Niet alleen in woorden, maar in daden. ### De rol van online onderwijs Online cursussen kunnen hierin een belangrijke rol spelen. Ze breken barrières af en maken onderwijs toegankelijker voor iedereen. Of je nu in Maastricht woont of in Amsterdam, of je naam nu Janssen is of El-Moussaoui. De digitale leeromgeving biedt bovendien de mogelijkheid om anoniem te participeren, althans in de beginfase. Dit kan helpen om vooroordelen te verminderen en de focus te leggen op wat echt telt: de inhoudelijke bijdrage van de deelnemer. We staan voor een uitdaging, dat is duidelijk. Maar uitdagingen zijn er om aangepakt te worden. Laten we beginnen bij onszelf, in onze eigen organisaties en cursussen. Want verandering begint klein, maar de impact kan groot zijn.