Discriminatie bij studenten: vreemde naam halveert kansen

Margriet Bos · 2026-03-20

Het is een ongemakkelijke waarheid waar we niet langer omheen kunnen. Recent onderzoek uit Limburg toont aan dat studenten met een niet-Nederlandse naam bijna de helft minder positieve reacties krijgen. Dat zet je toch aan het denken, niet? We praten er wel over, discriminatie in het onderwijs. Maar dit onderzoek geeft cijfers aan dat gevoel. Het maakt het tastbaar. En dat is precies waarom we het moeten blijven bespreken. ### Wat het onderzoek precies liet zien Onderzoekers stuurden identieke sollicitaties uit voor stages en bijbanen. Het enige verschil? De naam bovenaan het CV. Nederlandse namen kregen aanzienlijk meer uitnodigingen voor gesprekken. Namen die duidelijk van niet-westerse afkomst waren, bleven vaak onbeantwoord. Het gaat niet om kleine verschillen. We hebben het over bijna 50% minder kans op een positief eerste contact. Dat is niet zomaar een statistiekje. Dat zijn echte mensen, met echte dromen, die tegen een onzichtbare muur aanlopen.  ### Waarom dit ons allemaal aangaat Je zou kunnen denken: dit is een probleem voor HR-afdelingen. Maar dat is te makkelijk. Dit raakt de kern van ons onderwijs. We zeggen tegen studenten: werk hard, studeer goed, en je krijgt kansen. Maar wat als die belofte niet voor iedereen geldt? - Het ondermijnt het vertrouwen in het onderwijssysteem - Het creëert ongelijke startposities na afstuderen - Het verspilt talent dat we hard nodig hebben in onze samenleving Ik sprak laatst een docent die zei: "We zien studenten twijfelen aan zichzelf, niet aan het systeem." Dat is het pijnlijke. Ze internaliseren de afwijzing. ### Wat kunnen we hieraan doen? Het begint met erkennen dat het probleem bestaat. Niet als abstract concept, maar als dagelijkse realiteit voor veel studenten. Van daaruit kunnen we stappen zetten. Blind solliciteren is een optie. CV's zonder naam, alleen met kwalificaties. Sommige organisaties experimenteren hiermee. Het resultaat? Meer diversiteit in gesprekken. Maar het gaat dieper. Het gaat om bewustwording. Om het gesprek aangaan wanneer je vooroordelen bij jezelf herkent. Want laten we eerlijk zijn: we hebben ze allemaal. ### De rol van sociaal-culturele vorming Hier komt ons vakgebied om de hoek kijken. Sociaal-culturele vorming gaat over bewustwording. Over het doorbreken van patronen. We kunnen trainingen ontwikkelen die vooroordelen bespreekbaar maken. Online cursussen bieden hier unieke kansen. Je bereikt meer mensen. Je creëert veilige ruimtes voor moeilijke gesprekken. En je kunt op schaal impact maken. Een deelnemer aan zo'n cursus vertelde me: "Ik dacht dat ik objectief was. Tot ik mijn eigen aantekeningen teruglas." Dat is het moment van verandering. ### Vooruitkijken met hoop Het onderzoek is confronterend, maar niet hopeloos. Elke keer dat we dit bespreken, maken we het probleem kleiner. Elke bewuste sollicitatiebeslissing kan een verschil maken. We hebben de tools. We hebben de kennis. Nu nog de moed om het anders te doen. Want onderwijs moet een springplank zijn, voor iedereen. Niet een hindernisbaan waar alleen sommigen doorheen komen. Laten we daar samen aan werken. Gesprek na gesprek. Keuze na keuze. Tot die statistieken veranderen in verhalen van gelijke kansen.