Demir snoeit in volwassenenonderwijs: grote onrust bij professionals

Margriet Bos · 2025-12-24

Het nieuws kwam hard aan in de sector. Minister Demir kondigt forse besparingen aan in het volwassenenonderwijs, en dat voelt als een klap in het gezicht voor iedereen die dagelijks werkt aan sociale en culturele vorming. Je voelt de spanning bij collega's. Er hangt een ongemakkelijke stilte in teamvergaderingen, gevolgd door gefluister in de gangen. Wat betekent dit voor onze cursussen? Voor onze deelnemers? Voor ons werk? ### Wat de besparingen echt betekenen Laten we even duidelijk zijn: dit zijn geen kleine aanpassingen. We hebben het over substantiële kortingen die rechtstreeks impact hebben op de kwaliteit van ons aanbod. Cursussen die misschien niet meer kunnen doorgaan. Kleine groepen die samengevoegd worden tot onpersoonlijke massa's. Specialistische trajecten die verdwijnen omdat ze 'te niche' zijn. Het ergste? De timing kon niet slechter. Net nu volwassenenonderwijs belangrijker is dan ooit in onze snel veranderende samenleving. Mensen zoeken naar nieuwe vaardigheden, naar verbinding, naar manieren om mee te blijven doen. ### De menselijke kant van de cijfers Achter elke besparingsmaatregel schuilt een verhaal. De 55-plusser die eindelijk Nederlands leert. De werkzoekende die omscholing nodig heeft. De alleenstaande ouder die via een cursus weer zelfvertrouwen vindt. Dit zijn geen statistieken - dit zijn mensen wier traject nu op de tocht staat. Wat vaak vergeten wordt in budgetdiscussies: - Volwassenenonderwijs voorkomt sociale uitsluiting - Het versterkt gemeenschapsbanden - Het biedt tweede kansen aan wie die nodig heeft - Het is vaak de enige toegang tot levenslang leren voor velen Een collega zei het treffend: 'We bouwen bruggen voor mensen die aan de verkeerde kant van de kloof staan. Snij je in ons budget, dan stort die brug in.' ### De toekomst van online leren Hier wringt het schoentje extra hard. Net nu online cursussen hun waarde bewezen hebben tijdens de pandemie, komen deze besparingen. We hadden gehoopt op investeringen in digitale infrastructuur, in betere platformen, in training voor docenten. In plaats daarvan moeten we waarschijnlijk bezuinigen op precies die zaken die ons toekomstbestendig maken. Het voelt alsof we net leren lopen en nu onze benen onder ons vandaan worden gehaald. ### Wat kunnen we doen? Paniek helpt niet, dat weten we allemaal. Maar stilzitten ook niet. Dit is het moment om ons verhaal te vertellen. Om duidelijk te maken wat we doen en waarom het ertoe doet. Om de verhalen van onze cursisten te delen. Om te laten zien dat investeren in volwassenenonderwijs zich dubbel en dwars terugbetaalt in sociale cohesie en economische participatie. Misschien moeten we anders gaan denken over ons aanbod. Meer samenwerken met andere organisaties. Creatiever worden met beperkte middelen. Maar laten we vooral niet vergeten waarom we dit werk doen: omdat iedereen recht heeft op ontwikkeling, op groei, op een plek in onze samenleving. De komende weken worden spannend. Er zullen moeilijke gesprekken gevoerd worden, keuzes gemaakt. Maar één ding is zeker: de passie voor ons vak, die blijft. Die kunnen ze niet wegbezuinigen.