Brugs Volwassenenonderwijs Onder Druk: Analyse en Toekomst

Margriet Bos · 2026-04-13

Het gaat niet goed met het volwassenenonderwijs in Brugge. Dat blijkt uit recente cijfers die raadslid Jasper Pillen (Anders.) naar voren bracht. De successen van vroeger staan flink onder druk, en dat baart veel professionals zorgen. We duiken in wat er precies speelt en wat dit betekent voor de sector. Je kent het wel: je ziet iets jarenlang goed gaan, en dan komt er opeens een kentering. Dat is precies wat er nu gebeurt. De cijfers liegen er niet om, en het is tijd om daar serieus naar te kijken. ### Waar gaat het precies mis? De problemen zijn veelzijdig. Het begint bij de deelnamecijfers, die dalen. Maar het gaat verder dan alleen getallen. De kwaliteit van het aanbod staat ter discussie, en de aansluiting bij wat volwassenen écht nodig hebben lijkt soms ver te zoeken. Dat is zorgelijk, want volwassenenonderwijs moet juist meebewegen met de samenleving. We kunnen niet blijven doen wat we altijd deden. De wereld verandert, en het onderwijs moet mee. Dat vraagt om lef en vernieuwing, niet om vasthouden aan oude structuren die hun beste tijd hebben gehad. ### De rol van online leren Hier ligt een enorme kans. Online cursussen kunnen een uitkomst bieden voor mensen die geen tijd hebben om naar een schoolgebouw te reizen. Denk aan flexibele leerroutes, korte modules die direct toepasbaar zijn, en begeleiding op afstand. Maar dan moet de kwaliteit wel top zijn. - Toegankelijkheid vergroten voor mensen met een drukke baan - Maatwerk mogelijk maken door gepersonaliseerde leerpaden - Kosten beheersbaar houden door slimme inzet van technologie - Community gevoel creëren, ook in een digitale omgeving Zoals een deskundige het onlangs verwoordde: "Het gaat niet om óf online, maar om hóe online. De menselijke verbinding moet centraal blijven staan, ook achter een scherm." ### Wat kunnen we leren van andere steden? Andere gemeenten in Nederland experimenteren al volop. Denk aan samenwerkingen met lokale bedrijven, waarbij cursussen direct aansluiten op vacatures. Of aan pop-up leerplekken in bibliotheken en buurthuizen, laagdrempelig en dichtbij. Die initiatieven laten zien dat het anders kan. Het draait om het weghalen van drempels. Letterlijk en figuurlijk. Een cursus moet niet voelen als een verplichting, maar als een kans. Een kans om te groeien, om bij te blijven, om nieuwe contacten te leggen. Dat is de kern van sociaal-culturele vorming. ### De weg vooruit De analyse van Jasper Pillen is een wake-up call. We kunnen niet doen alsof er niets aan de hand is. Er is actie nodig, en die actie moet gericht zijn op de behoeften van de volwassen lerende van nu. Dat betekent investeren in goede docenten, in aantrekkelijke programma's, en in een sterke digitale infrastructuur. De toekomst van het volwassenenonderwijs in Brugge is nog niet geschreven. Er ligt een uitdaging, maar ook een kans. Een kans om het onderwijs opnieuw uit te vinden, zodat het weer gaat bruisen van energie en ambitie. Laten we die kans met beide handen aangrijpen. Voor de professionals in het veld, en vooral voor alle volwassenen die willen blijven leren.